Terry Pratchett: A Life With Footnotes

Tytuł: Terry Pratchett: A Life With Footnotes
Autor(zy): Rob Wilkins
Rok wydania: 2022
Wydawnictwo: Transworld

Dlaczego w bazie: Biografia Terry’ego Pratchetta, napisana przez jego wieloletniego asystenta, Roba Wilkinsa. W opisie życia autora serii o Świecie Dysku nie mogło zabraknąć oczywiście żółwich wzmianek – choć więcej dotyczy raczej prawdziwych żółwi hodowanych przez Pratchetta niż A’Tuina który podtrzymuje Dysk.

Pierwsza wzmianka dotyczy karmienia żółwi:

During an average working week in the Chapel, a vast amount of writing would get done, yet somehow, while the work was percolating in Terry’s mind, there also seemed to be plenty of time for activities that could only be filed under A for ‘Arsing Around’. There were, for example, the days spent devising ever more intricate and unnecessary ways to automate the office. There were the hours passed feeding the tortoises, or up at the local garden centre.

Druga wzmianka także dotyczy domowych żółwi, pada wzmianka, że jeden miał na imię Pheidippides:

Terry shared the family home with, at various times, an almost entirely brainless spaniel, a tortoise named Pheidippides, after the original marathon runner, and a budgerigar called Chhota, but no further small Pratchetts joined them.

Autor zastanawia się co spowodowało pewną reakcję jego pracodawcy, jako jedną z możliwości rozważa przypadkowe rozjechanie jednego z żółwi:

I go out to my car, extremely puzzled, and also quite worried. Have I done something wrong? Have I messed up somewhere? Have I misfiled something, or accidentally thrown something away? What’s my offence here? Have I been less than suitably subordinate to Patch, the office cat, also known as ‘the HR Department’? Have I run over one of the tortoises without realizing, driving in that morning? What the hell is it?

Kolejny fragment przybliża skąd tyle żółwi w otoczeniu Terry’ego:

But that degree of separation didn’t seem to make either Lyn or him particularly happy, so in due course they found a flat to rent cheaply on the ground floor of an Edwardian house on Amersham Hill in High Wycombe, moving in along with a growing collection of tortoises, who also commuted.
The tortoises were Terry’s fault: he had discovered that he could not see a tortoise without forming the urge to ‘rescue’ it. This first happened in a pet shop in the Frogmore district of High Wycombe, and would happen in several other pet shops thereafter until the collection of rescued tortoises stood at around ten – some of the Mediterranean breed, some spur-thighed. Years later, Terry would still be prone to this rescuing urge. On tour in Glasgow in the 1990s, he released a tortoise soon to be known as Big Spotty from its captivity in a city centre pet shop – and was then appalled when someone at the airport told him he couldn’t board his plane with it*. ‘You can’t stop me,’ Terry said, rather grandly. ‘This is Great Britain.’ Big Spotty flew with Terry to Southampton.
Under this new commuting arrangement, Lyn found clerical work in High Wycombe. The pair of them would do their jobs all week and then on Friday, which was the slow day, post-publication, at the Bucks Free Press, Terry would try to get away early, and they would box up the tortoises, load them into the Morris van and head for the west country, mostly by the back roads and with a stop for fish and chips in Marlborough where, according to Terry, ‘the chippy was particularly good.’ They would split their life in this way for eighteen months.

Ten kawałek jest w formie przypisu do powyższego tekstu:

These were the days, clearly, before the invention of the ‘emotional support tortoise’. Carrying land-dwelling reptiles onto aircraft is presumably a far simpler project now.

Następny fragment znów dotyczy kręcących się po włościach żółwi:

Wine bottles stood fermenting around the gas fire in the sitting room, just behind the tortoises in the priority queue for warmth and with Terry and Lyn forming a third, outer ring beyond that.

Znów, o żółwiach pod opieką Terry’ego i Lyn wzmianka:

If only there was a job Terry could find in which he felt as comfortable as he did at the Bucks Free Press, but which was within reach of Rowberrow and which didn’t force him, Lyn and the tortoises to take their chances each weekend with the Friday night traffic on Marlow Hill. If he could find the right job in the west country, then surely everything would be perfect.

Kolejny kawałek ponownie dotyczy żółwi i ich przygód w domu Pratchettów:

There were cats and there were tortoises, of course – and sometimes, when slippers were left to warm by the open fire, the tortoises would spot an opportunity and crawl into them. More dangerously, the tortoises might even creep at night into the fire’s still-warm embers, so you had to be careful, when you re-lit the fire in the morning, that you weren’t accidentally using a tortoise for kindling. According to Lyn, there was at least one occasion when a tortoise had to be urgently run under the cold tap in the kitchen.

Poniższy fragment jest przypisem i stanowi pierwszą wzmiankę o żółwiu w kontekście Świata Dysku:

Ringworld, a torus, a million miles wide, surrounding a star rather than orbiting it, clearly feeds into Discworld, albeit without the supporting elephants and turtle. Terry and Larry Niven met some years later and got along well. Niven seemed to regard Strata as a homage to his work, and Terry afterwards described Niven to Dave Busby as resembling ‘a small, stuffed owl’, which was by no means necessarily a pejorative description in Terry’s hands.

Powracamy do żółwi w kontekście domowym:

It’s safe to say that, during Lyn and Terry’s first decade in Rowberrow, activities such as wool-spinning, cheese-making, beekeeping and tortoiseraising took precedence over watching the television.

Kolejny kawałek dotyczy wydania pierwszej z książek ze świata dysku i debiutującego tam A’Tuina:

Colin Smythe Limited brought out the hardback of The Colour of Magic in November 1983. ‘In a distant and second-hand set of dimensions, in an astral plane that was never meant to fly, the curling star-mists waver and part …’ And here in public for the first time was Terry Pratchett’s Discworld, a flat planet borne through space on the backs of four elephants – Berilia, Tubul, Great T’Phon and Jerakeen – who are themselves positioned on the back of the giant star turtle Great A’Tuin, an arrangement quietly borrowed by Terry from Indian mythology* and which was somehow fundamental to what went on in the book and, at the same time, almost completely beside the point. The Colour of Magic introduced the inept wizard Rincewind, and Twoflower the tourist, and the Luggage, and the concept of Octarine, the eighth colour of the Discworld spectrum, visible only to wizards and cats. It also introduced the concept of being spectacularly funny in a fantasy novel. And it was spectacularly funny because its real subject, in the end, wasn’t elephants or astronomically huge turtles or wizards, nor even cats, but human foibles, which its author clearly, even though he was still honing his craft, had found a unique way to expose and articulate.

Ponownie kawałek z przypisu, o obecności żółwi w mitologii:

‘I filched it,’ as Terry wrote, ‘and ran away before the alarms went off.’ Indian mythology may merely have been the place where the world-on-a-turtle image was most prominent. Terry’s further explorations indicated that practically every mythology you could find had a soft spot at some time in its life for turtles flying through space. And why not?

Jeszcze jedna wzmianka o żółwiach w domu:

There would be plenty of scope for chickens and vegetables and fruit and tortoises and owl boxes, and also sheep.

Wzmianka o A’Tuinie:

At the same time, Great A’Tuin, the elephants, the Disc, the oceans flowing off the rim… you could see how it might work.

Ponownie o żółwiach:

After about 20 minutes, the back door crashed open in a blast of cold, damp air. In came Terry in a full-length brown leather duster coat and a battered hat, entirely soaked and very bedraggled. He had been feeding the tortoises.

O pomyśle na nową książkę i A’Tuinie i charakterze Pratchetta:

Terry had this idea for a Discworld novel with the working title ‘The Turtle Stops’. Great A’Tuin, the star turtle bearing the Disc, was going to become unwell. This would lead to an exploratory journey into the turtle, in preparation for which Terry had, needless to say, consulted a zoologist that he knew, John Chitty BVetMed Cert ZooMed CBiol MSB MRCVS, no less, in order to determine what, exactly, you would find if you ever ventured inside a turtle. But the pressing issue now was, how would the wizards of Unseen University come to know that Great A’Tuin was sick? We batted it back and forth between us in the office and then, that lunchtime, in the pub. Would there maybe be magical vibrations of some kind, which the wizards would be able to pick up? No. Too easy. Too close to Dr Who’s sonic screwdriver: not a proper solution.
So, what if, Terry suggested, it was possible to observe the slowing of the turtle’s interstellar paddling motion, from somewhere very high on the Disc?
This seemed problematic to me.
‘Terry, there would be nowhere on the Disc from which this phenomenon was visible.’
Terry was insistent. ‘Why not? They could sit on top of the Tower of Art, with a telescope.’
‘No, even then, they wouldn’t be in a position to see Great A’Tuin.’
‘Yes, they would,’ said Terry. ‘It’s the tallest building on the Disc!’
‘But it still wouldn’t be tall enough,’ I said. ‘It simply doesn’t work.’
In order to make my point, I grabbed a plate with the remainder of my lunch on it, balanced it on my fingertips and held it up between us.
‘OK, so my hand is the turtle, the plate is the Disc, the pea on the plate is the tower. There is no way that anyone standing on that pea is going to be in a position to see my hand under the plate.’

Dwa fragmenty o żółwiach i tym jak Terry wykorzystywał obowiązek ich karmienia jako formę ucieczki od rzeczy którymi zająć się nie chciał:

On the way back, Terry makes an unannounced detour to the greenhouse and attends to the tortoises for a while.

At some point after midnight, following a day of gaming and dealing with tortoises and fiddling about in the greenhouse and stomping around at the garden centre, Terry has laid down this concluding passage, perfectly answering the brief.

Wzmianka o A’Tuinie w kontekście objawów choroby Pratchetta:

It was the same when we were writing a passage towards what would have become The Turtle Stops and needed to take the reader inside Great A’Tuin.
‘Terry, we’re inside the star turtle. What do we see?’
‘It’s as big as a cathedral.’
‘Bigger, surely …’
‘It’s as big as a city.’
‘Bigger than that, too, surely …’

Ponownie żółwia wzmianka, o jednej z nienapisanych książek o której więcej było w jednym powyższych fragmentów:

Which is deeply saddening, of course. All those books he never got to write! All those books we never got to read! How many of them might there have been? Several were already underway: ‘Raising Taxes’; ‘Running Water’; ‘The Turtle Stops’; a second volume of adventures for the Amazing Maurice; ‘What Dodger Did Next’;

Autor: XYuriTT

Testy Niewidocznego Uniwersytetu

Tytuł: Testy Niewidocznego Uniwersytetu
Tytuł oryginału: The Unseen University Challenge
Autor(zy): Terry Pratchett, David Langford
Tłumaczenie: Piotr W. Cholewa
Rok wydania: 1996 (ENG), 2005 (PL)
Wydawnictwo: Victor Gollancz (ENG), Prószyński i S-ka (PL)

Dlaczego w bazie: Książka pozwalająca sprawdzić swoją wiedzę o Świecie Dysku.
Poniżej przedstawiamy wszystkie kawałki w których znalazł się żółwi element, dla jasności, prezentujemy je w układzie „nazwa kategorii pytań”, pytanie/zagadka (czasem wynikająca z opisu danej kategorii pytań, np „wskaż ziemski odpowiednik danej postaci”, opisów tychże nie cytujemy), odpowiedź.
Poza warstwą tekstową, w angielskim wydaniu znalazły się także trzy grafiki na których widać żółwia, na samym początku na stronie tytułowej i dwie w środku. W Polskim wydaniu jedna z grafik (logo Gildii Hazardzistów, w minigalerii na dole pokazane osobno) się nie znalazła.

Wydział Zjawisk Ostatecznych
7. Zderzenie z szybko lecącym żółwiem.
7. Ekswizytor Vorbis w Pomniejszych Bóstwach.1

Wydział Związków Bezpośrednich
1. Galileusza?
1. „A jednak się kręci”, powiedział podobno Galileo, kiedy został przez inkwizycję zmuszony do odwołania swej tezy, że Ziemia krąży wokół Słońca… ale rozsądnie powiedział to bardzo cicho i po włosku (Eppur si muove). W innym świecie Kwizycja Kościoła Wielkiego Boga Oma surowo traktuje tych, którzy głoszą herezję, jakoby Dysk był płaski i spoczywał na czterech słoniach, stojących na płynącym przez kosmos żółwiu (choć tak właśnie jest). A wolnomyśliciele, tacy jak filozof Didactylos, mówią „Żółw się rusza” (Pomniejsze bóstwa).2

Tutaj nietypowo, cytujemy opis kategorii oraz odpowiedź, która jest niejako dodatkowa, nie ma odnoszącego się do niej „pytania”.

Wydział Numerologii
Mało kto wie, że Świat Dysku ma własną wersję dziecięcej piosenki „liczącej” Green Grow the Rushes-o [Zielone rosną trzciny] – w oryginale każda zwrotka poświęcona jest jakiejś liczbie, np. dwunastu apostołów, dziesięć przykazań itd., a każda kolejna zwrotka wymienia wszystkie poprzednie liczby. Naturalnie, ostatnia i najdłuższa strofa dyskowej wersji brzmi mniej więcej „Zaśpiewam ci o dwunastu-o/Brązowa płynie Ankh-o/Czego masz dwanaście-o/Dwanaście jest Tego-Czy-Owego-o”, po czym liczba zmniejsza się szybko aż do „Jeden jest Wielki A’Tuin i zawsze będzie to”. Z listy poniżej powinieneś zrekonstruować liczbę kolejnych elementów (od 1 do 12), wymienianych w strofach piosenki. Które to strofy słabo, a czasem w ogóle, trzymają rytm i melodię*.
Jeden jest Wielki A’Tuin i zawsze będzie to – ale już punktu nie ddostaniesz, mądralo.3

Wydział Parazoologi
3. Familiar czarownicy o interesującym imieniu Chyżostopy.
3. Żółw – bardzo stary i znający wiele tajemnic. Tak przynajmniej zapewniał sprzedawca kupującą Magrat (Trzy wiedźmy)4

Wydział Związków Bezpośrednich II
4. Ajschylosa?
4. Według legendy Ajschyos – słynny grecki tragik – zginął, gdy orzeł nieostrożnie upuścił mu żółwia na głowę. Porównajmy teraz finał Pomniejszych Bóstw…5

Wydział Ontologii Continuum II
8. Nogi syreny, sierść żółwia, zęby kaczki, _____.
8. Skrzydła węża – opis chimery wg. Broomfoga (Czarodzicielstwo)6

Wydział Rezonansu Morficznego II
10. Moule (jak je definiuje Spis słów, od których oczy sczypią) i Zenon z Elei.
10. Tak, jasne, miałeś to na końcu języka. Zenon z Elei (495-435 p.n.e.) wprawiał w zdumienie greckich filozofów chytrymi paradoksami, „dowodząc”, że – na przykład – strzała wystrzelona z łuku nie może się poruszać albo że słynny szybkobiegacz Achilles nigdy nie prześcignie żółwia. Dyskowy Xenon z Efebu, jako człowiek bardziej praktyczny, zorganizował swój OŚRODEK TESTOWANIA AKSJOMATÓW (UWAGA – NIEROZSTRZYGNIĘTE POSTULATY), by wykazać, że niemożliwe, by lecąca strzała prześcignęła żółwia. Wynik: wiele żółwi na patykach. Najwyraźniej cała ta procedura doświadczalna to gra sprawnościowo-zręcznościowa przy użyciu żółwi, co jest definicją słowa „moule” w Spisie słów, od których oczy szczypią (Piramidy, Straż! Straż!).7

Wydział Zaklęć
10. Właściwe wykluwanie żółwich jaj.
10. Wszystkie osiem bezimiennych zaklęć z pierwotnego grimoire’a, Octavo. (Blask fantastyczny)8

Wydział Analizy Statystycznej
5. Przy odrobinie szczęścia miał jedną szansę na milion.
5. Om, w swej żółwiej inkarnacjim na dostanie się do Cytadelii orłostopem (Pomniejsze bóstwa)9

Wydział Fregologii
8. Żółwie
8. Osiem młodych żółwi wykluwa się, kiedy Wielki A’Tuin zbliża się do czerwonej gwiazdy (Blask fantastyczny)10

Wydział Jasnosłyszenia IV
9. Ówiue ci, żefys sfadau!
9.Wielki bóg Om, chwilowo w postaci żółwia, instruujący ptaka scalbie, żeby się wyniósł, i jednocześnie pracowicie ksający go w nogę (Pomniejsze bóstwa).11

Ten fragment i „wydział” zawiera podpowiedzi do wszystkich pytań, zawiera nazwę wydziału, strone na której się on znajduje oraz numer pytania i podpowiedź.

Wydział Muzykologii
Związki bezpośrednie II (str 84) 4. żółw
Rezonans morficzny II (str 115) 10. żółwie12

Ten fragment pochodzi z tekstu końcowego, już po części quizowej:

Nie zakopałem też nigdzie na Równinach Sto złotego żółwia, by ci którzy podążą za ukrytymi wskazówkami, mogli wytropić go i odkopać.13

1. Faculty of Adhesive ultimates
7 High velocity tortoise impact.
7 Exquisitor Vorbis in Small Gods.


2. Faculty of Ley Lines
1 Galileo?
1 'Nevertheless it does move,’ Galileo supposedly said after being forced by the Inquisition to recant his belief that the Earth orbited the Sun… but he cautiously said it under his breath and in Italian (Eppur si muove). Elsewhere, the Quisition of the Church of the Great God Om takes a hard line with those asserting the heresy that Discworld is flat and propped up by four elephants standing on a space-traversing turtle (which it is). And freethinkers like the philosopher Didactylos say, 'The Turtle moves.’ (Small Gods)


3. Faculty of Numerology
It is completely unknown that Discworld has its own version of the celebrated counting song 'Green Grow the Rushes-o’. Naturally, the most extended verse begins 'I’ll sing you twelve-o, Brown flows the Ankh-o… What are your twelve-o? Twelve for the something-or-other’ – and goes rapidly downhill to 'One is one is Great A’Tuin and evermore shall be so’. From the list below you should be able to reconstruct the lines (which don’t all scan very well, or at all*) and put them in order.
One is one is Great A’Tuin and evermore shall be so – but you don’t get a mark for that one, cully.


4. Faculty of Parazoology
3 A Witch’s familiar that was interestingly named Lightfoot
3 A tortoise, or tortoyse – incredibly old and knowing many secrets, or so the salesman told its purchaser Magrat. (Wyrd Sisters)


5. Faculty of Ley Lines II
4 Aeschylus
4 According to legend, Aeschylus – of Greek tragedy fame – died when an eagle inconsiderately dropped a tortoise on his head. Now see the finale of Small Gods…


6. Faculty of Continuum Ontology II
8 Three legges of an mermade, the hair of an tortoise, the teeth of an fowel, and ______.
8 The winges of a snake – Broomfog’s definition of a chimera. (Sourcery)


7. Faculty of Morphic Resonance II
10 Moules (as defined in the Dictionary of Eye-Watering Words) and Zeno of Elea.
10 Yes, of course it was on the tip of your tongue. Zeno of Elea (495-435 BC) boggled Greek philosophers with mischievous paradoxes 'proving’ that, for example, an arrow in flight cannot move and that the notorious sprinter Achilles would never be able to overtake a tortoise. Discworld’s Xeno of Ephebe, being more practical, set up his Axiom Testing Station (CAUTION – UNRESOLVED POSTULATES) to demonstrate that it is impossible for an arrow in flight to overtake a tortoise. Result: a lot of tortoises on sticks. Clearly the whole experimental procedure is a game of skill and dexterity involving tortoises – which is the Dictionary of Eye-Watering Words’s definition of 'moules’. (Pyramids, Guards! Guards!)


8. Faculty of Spellaeology
10 The proper hatching of turtle eggs.
10 All eight nameless spells from the primal grimoire the Octavo. (The Light Fantastic)


9. Faculty of Probabiity analysis
5 It was a million-to-onr chance, with any luck.
5 Om, in his tortoise incarnation, getting to the Citadel in time via eagle-lift. (Small gods)


10. Faculty of Fregology
8 Turtles
8 Eight new turtes are hatched when Great A’Tuin approaches the red star. (The Light Fantastic)


11. Faculty of Clairaudience IV
9 I old oo, ugger ogg!
9 The great god Om in tortoise form, instructing a scalbie bird to bugger off while busy biting its foot. (Small Gods)


12. Faculty of Musicology
Ley Lines II (pg 85) 4. Tortoise.
Morphic Resonance II (pg 116) 10 tortoises


13. Nor indeed has a golden turtle been buried somewhere in the Sto Plains for followers of the hidden clues to trace and dig up.


Autor: XYuriTT

Dom Łańcuchów

Tytuł: Dom Łańcuchów
Tytuł oryginału: House of Chains
Autor(zy): Steven Erikson
Tłumaczenie: Michał Jakuszewski
Rok wydania: 2002 (ENG), 2003 (PL)
Wydawnictwo: Tor Books (ENG), Wydawnictwo Mag (PL)

Dlaczego w bazie: Czwarty tom Malazańskiej Księgi Poległych zawiera skromnie, jeden żółwi fragment, z prawdziwym, idącym sobie sporym zwierzakiem:

Płaszczyznę równiny urozmaicał jedynie wielki żółw, który lazł po dnie dawnego morza z niewyczerpaną cierpliwością typową dla bezmyślnych stworzeń. U obu jego boków posuwały się dwa cienie.
– Szkoda, że nie ma dwóch – odezwał się Trull Sengar. – Moglibyśmy jechać z klasą.
– Podejrzewam – zauważył Onrack, gdy zwolnili kroku, by zrównać się tempem z żółwiem – że on również tego żałuje.
– I stąd się wzięła ta jego wielka podróż… szlachetne poszukiwania, które budzą we mnie pewną dozę sympatii.
– Czy więc tęsknisz za pobratymcami, Trullu Sengar?
– To zbyt ogólne stwierdzenie.
– Ach, mówisz o potrzebie rozmnażania.1

1. The huge tortoise was the only object to break the flat plain, lumbering with the infinite patience of the truly mindless across the ancient seabed. Twin shadows grew to flank it.
‘Too bad there’s not two of them,’ Trull Sengar said, ‘then we could ride in style.’
‘I would think,’ Onrack replied, as they slowed their pace to match that of the tortoise, ‘that it feels the same.’
‘Hence this grand journey … indeed, a noble quest, in which I find a certain sympathy.’
‘You miss your kin, then, do you, Trull Sengar?’
‘Too general a statement.’
‘Ah, the needs of procreation.’


Źródło: Mossar, Opracował: XYuriTT

Czas dla siebie

Tytuł: Czas dla siebie
Tytuł angielski: Me Time
Premiera: 2022
Reżyseria: John Hamburg
Aktorzy: Kevin Hart, Mark Wahlberg, Regina Hall, Che Tafari, Amentii Sledge, Diane Delano, Kamilah Michelle Hatcher, Jai Carter, Kavya Thakrar, Andrew Santino, Michelle DeShon, Luis Gerardo Méndez, Sharon Gardner, Kieran Roberts, Shyaam Karra, Connie Chen, Naomi Ekperigin, Drew Droege
Gatunek: Komedia
Kraj Produkcji: USA

Dlaczego w bazie: Film z całkiem sporą ilością żółwi. Główny bohater ma jednego w domu jako zwierzątko domowe (zwie się Hokey Pokey), widać go w kilku scenach. Inny z bohaterów bardzo interesuje się żółwiami i ma w domu żółwia o imieniu Snappy, którego bohaterowie niemal rozjeżdżają. Poza tym w paru scenach widać też inne, nienazwane żółwie.

Wspomniany bohater ma też wisiorek z żółwiem, w kontekście jego działalności wielokrotnie wzmiankowane są plany stworzenia żółwiego sanktuarium. Oprócz tej placówki, żółwie są też wspominane w dialogach, w kontekście wydarzeń które widzimy.

Autor: XYuriTT

Bestia z Belize

Tytuł: Bestia z Belize
Tytuł angielski: Poseidon Rex
Premiera: 2013
Reżyseria: Mark L. Lester
Aktorzy: Brian Krause, Anne McDaniels, Steven Helmkamp, Candice Nunes, Berne Velasquez, Gildon Roland, Pulu Lightburn, Remo, Phillip Coc, Serapio Chun, Paul Hyde, Joe Requena, Aaron Lauriano, Chase Kilburn, Trey Schesser, Curlin King, Jody Adolphus, Garrett Brawith
Gatunek: Akcja, przygodowy, komedia, fantasy, horror, SF, thriller
Kraj Produkcji: USA

Dlaczego w bazie: W filmie tym jest parę niewielkich żółwich elementów. Dwukrotnie pokazany jest pływający sobie pod wodą żółw morski, poza tym, w pomieszczeniu weterynaryjnym do którego trafiają bohaterowie można na ścianach dostrzec plakaty związane z żółwiami morskimi.

Autor: XYuriTT

Pył snów

Tytuł: Pył snów
Tytuł oryginału: Dust of Dreams
Autor(zy): Steven Erikson
Tłumaczenie: Michał Jakuszewski
Rok wydania: 2009 (ENG), 2010 (PL)
Wydawnictwo: Tor Books (ENG), Mag (PL)

Dlaczego w bazie: Żółwie elementy znaleźliśmy w jedenastu fragmentach tejże książki, przytaczamy je wszystkie poniżej:

Trupismród rozwiązał z westchnieniem rzemyki plecaka i zaczął z niego wyciągać rozmaite martwe zwierzątka. Dzięcioła różowoszyjego, czarnofutrego szczura, iguanę oraz dziwne stworzenie o niebieskiej skórze i wielkich ślepiach, które mogło być nietoperzem albo pozbawionym skorupy żółwiem. Było mniej więcej wielkości lisa i Trupismród znalazł je na straganie na targowisku, zawieszone za ogon o trzech końcach. Stara handlarka zachichotała, kiedy je kupował. To była raczej złowieszcza reakcja, ale miał teraz przyzwoitą…1

Trupismród skupił uwagę na truchłach. Żółwionietoperz wielkości lisa gapił się na nekromantę okiem wielkim jak u łani.2

Niebieski nietoperzożółw odgryzł ogon iguanie. Jaszczurka uciekła i tłukła teraz głową w okiennicę, jakby rozpaczliwie pragnęła się stąd wydostać.3

Dzięcioł zamienił się w leżącą na podłodze kupę pierza. Nietoperzożółw uciekł przez dziurę w drzwiach, być może ścigając drewnianych żołnierzy.4

W tym fragmencie dosłowna żółwiość jest dodana przez tłumacza, po angielsku jest ona w domyśle, pada termin „‘Snapper beak” co faktycznie oznacza żółwia jaszczurowatego.

– Śliczny, skąd wziąłeś ten nos?
Pierwszy oficer podszedł do niej, tupiąc głośno o pokład.
– To dziób żółwia jaszczurowatego – wyjaśnił. – Wypchany bawełną, żeby z niego nie kapało, kapitanie. Kupiłem go na targowisku.5

– Wyglądają na niezdyscyplinowanych – odparł Yelk. – Są bardziej przysadziści niż się spodziewałem, a zbroje mają chyba zrobione z żółwich skorup. 6

W tym fragmencie żółwiość jest dodana przez tłumacza, po angielsku jest w domyśle, pada termin „pancerz ze skorup”.

Podeszła bliżej i klepnęła wojownika w ramię skryte pod pancerzem z żółwich skorup.7

Czarna woda spływała w dół, nie zważając na zamęt w jego myślach. Niosła ku odległemu morzu wszystko, co tylko mogła. Była zimna od wspomnień śniegu i lodu z wysokich gór, spowalniał ją ił zrodzony ze zrytej ziemi oraz skruszonych kamieni. W mule na dnie żyły ogromne żółwie. W rzecznym nurcie unosiły się pijące krew węgorze – niewiele więcej niż szczęki i ogon – poszukujące miękkich brzuchów wielkich karpi i sumów. Wokół zaokrąglonych kamieni i przy żwirowych brzegach w wodzie tworzyły się gęste chmury iłu. W mule spoczywały amfory z palonej gliny, fragmenty skorodowanego metalu – narzędzi, armatury, broni – a także gładkie kości niezliczonych zwierząt, porośnięte warstewką przypominających futro wodorostów. Dno rzeki było bardzo zatłoczone. Odwijało się przed nimi niczym zwój z zapisem historii, sięgający aż do morza.8

– Wątpię, by królowa była zadowolona, gdyby jeden z jej nadwornych poruczników zrzucił z siebie ten strój, by nosić żółwie skorupy i tańczyć nago w świetle księżyca.9

– Patrzcie no – mruknął Nep Bruzda, marszcząc krostowate czoło w fałdy przywodzące na myśl skórę żółwia. – Ohyda!10

Gdy przygotowywano konie, opowiedział Abrastal o wierze w konwergencję. Zaimponowało jej, że mimo białej farby na twarzy i zbroi z żółwiowych skorup barbarzyńca sporo wie o świecie poza własnym plemieniem. Myśl o mocy przyciągającej moc nie harmonizowała jednak z jej wyobrażeniem o tym, co ma się wydarzyć.11

Okruch padł na ręce i kolana. Jego kolekcja przebijaczy wyglądała jak żółwiowe jaja w płytkim dołku wygrzebanym w kamienistym dnie okopu.12


1. Sighing, Deadsmell untied the pack’s leather strings and began lifting out various small dead creatures. A flicker bird, a black-furred rat, an iguana, and a strange blue-skinned, big-eyed thing that might be a bat or a shell-less turtle—he’d found the fox-sized creature hanging by its three-tipped tail on a stall in the market. The old woman had cackled when he’d purchased it, a rather ominous reaction, as far as Deadsmell was concerned. Even so, he had a decent enough—


2. Deadsmell fixed his attention on the array of carcasses. The fox-sized bat turtle thing seemed to be staring up at him with one giant doe eye.


3. The blue bat-turtle had bitten off the iguana’s tail and that creature escaped in a slithering dash and was now butting at the window’s shutters as if desperate to get out.


4. The flicker bird was a mashed heap of feathers on the floor. The bat-turtle had fled through the hole in the door, possibly in pursuit of the wooden troop.


5. She stepped down on to the main deck. ‘Pretty, where did you get that nose?’
Her First Mate clumped over. ‘Snapper beak,’ he said, ‘stuffed with cotton to hold back on the drip, Captain. I bought it at the Tides Market.’


6. ‘Undisciplined is what they seemed,’ said Yelk. ‘Squatter than I’d expected, and wearing armour that looks as if it’s made of turtle shells.


7. She stepped up to the warrior and slapped him on one shell-armoured shoulder.


8. The black water swirled past, oblivious to the maelstrom of his thoughts, carrying what it could down to the distant sea. Cold with the memories of snow and ice in the high mountains, slowing with the silts of overturned earth and stones worn down to dust. Huge turtles slid through the muck far below. Blood-drinking eels— little more than jaws and tail—slithered in the currents, seeking the soft bellies of massive carp and catfish. Silt blooms billowed and rolled over rounded stones and gravel banks. Bedded in muck, amphorae of fired clay, fragments of corroded metal—tools, fittings, weapons—and the smooth, vaguely furry long bones of countless animals—the floor of this river was crowded indeed, unfurled like a scroll, writing a history down to the sea.


9. ‘I doubt my Queen would take kindly to one of her court lieutenants shucking all this to wear turtle shells and dance naked under the moon.’


10. ‘Lickeet at,’ muttered Nep Furrow, his blotched brow wrinkling into folds that reminded her of turtle skin, ‘Dasgusting!’


11. As the horses were being readied, he’d spoken of the belief in convergence, and she had been impressed to discover that behind his white skull paint and turtleshelled armour, this barbarian knew of the world beyond his own tribe and his own people. The notion of power drawing power, however, did not seem to draw close to her sense of what was coming.


12. Crump was on his hands and knees, a clutch of sharpers set like black-turtle eggs in a shallow pit pushed into the stony floor of the trench.


Źródło: Mossar, Opracował: XYuriTT

Sabrina, nastoletnia czarownica

Tytuł: Sabrina, nastoletnia czarownica
Tytuł angielski: Sabrina, the Teenage Witch
Premiera: 1996-2003
Aktorzy: Melissa Joan Hart, Caroline Rhea, Beth Broderick, Nick Bakay, Nate Richert, Jenna Leigh Green, Martin Mull, Soleil Moon Frye
Gatunek: Komedia, familijny, fantasy
Kraj Produkcji: USA
Sposób zapoznania: Wybrane odcinki

Dlaczego w bazie: Rozmaite żółwie elementy zlokalizowaliśmy w sześciu odcinkach tego serialu:
Osiemnasty odcinek pierwszego sezonu (Sweet Charity) zawiera żółwie w formie czekoladowych słodkości, jakie jedna z postaci miała rzekomo otrzymać od Leonarda DiCapria, widać je na screenach.

– And who sent you the turtles?

– A pleasure to meet you. Turtle?

– Look, I fell for it to. I mean who wouldn’t… Until the DiCaprio turtles.


Siódmy odcinek czwartego sezonu (Prelude to a Kiss), pojawia się wzmianka o żółwiu będącym maskotką szkoły/drużyny konkurencyjnej dla tej w której gra chłopak Sabriny. Poza warstwą tekstową, zwierzaka także widać na screenach.

– I can’t. Some of the guys are gonna kidnap Eastbridge’s mascot. They need me along.
– Why? How many people does it take to steal a turtle?
– A heavily guarded turtle.


Dwunasty odcinek czwartego sezonu (Sabrina, Nipping at Your Nose), pojawiają się Turtle-dove, czyli turkawki, czego normalnie byśmy nie uwzględnili, ale to jeden z tych przypadków gdy twórcy „bawią się” z tą nazwą, wizualizacją tego zwierzęcia są więc żółwie z doczepionymi ptasimi skrzydłami, można je dobrze zobaczyć na screenach.

Look at these two turtle-doves. They’re just turtles with wings stapled on. Since when did the eighty-nine cents store start selling cheap and shoddy merchandise?


Drugi odcinek piątego sezonu (Double Time) ma tylko słowną wzmiankę, żółw przywołany jest w kontekście powolności, bo używane są czary które bardzo przyśpieszają lub bardzo spowalniają zaczarowane osoby. Efekt spowolnienia określony jest w żółwi sposób.

Have you done anything between Road Runner and Nurtle the Turtle?


Szesnasty odcinek szóstego sezonu (Sabrina and the Kiss) ma słowne nawiązanie, pada nazwa książki Yertle the Turtle.

– Hilda, I’m so proud of you. Who would have thought my sister would direct the charity event for the benefit of Westbridge Library.
– Not me, considering that the last book she read was „Yertle the Turtle”.


Siódmy odcinek siódmego sezonu (Witch Way Out) ma prawdopodobne nawiązanie w warstwie tekstowej, pada tam tekst „Venus on a half-shell” co może być uznane za nawiązanie do Żółwi Ninja, które bywają nazywane „heroes in the half shell”, ponadto Venus to imię jednej z Żółwich postaci z tej franczyzy, żółwicy, piątego członka podstawowej grupy w serialu Wojownicze żółwie ninja – następna mutacja.

Venus on a half-shell.


Autor: XYuriTT

Opowieści z ciemnej strony

Tytuł: Opowieści z ciemnej strony
Tytuł angielski: Tales from the Darkside
Premiera: 1983-1988
Narrator (to seria-antologia, bez stałych aktorów): Paul Sparer
Gatunek: Komedia, dramat, horror, thriller, fantasy
Kraj Produkcji: USA
Sposób zapoznania: Wybrane odcinki

Dlaczego w bazie: Żółwie elementy znaleźliśmy w dwóch odcinkach tego serialu. W osiemnastym odcinku drugiego sezonu (The Old Soft Shoe) pojawia się żółw należący do właściciela motelu, trzyma on go w niewielkim akwarium, na grzbiecie zwierzaka znajduje się świeczka. Z dialogu dowiadujemy się, że nazywa się Prometheus. W dziesiątym odcinku trzeciego sezonu (Deliver Us from Goodness) żółwie się tylko w dialogu pojawiają, gdy mama mówi córce, ze ładnie wygląda, ta stwierdza, że wygląda jak żółw. Matka przedstawia ją więc chwile później, nazywając ją żółwiem.

– That’s a… Interesting turtle you got there.
– His, uh, name is Prometheus. It’s, uh, kind of a memorial to my father. He liked turtles. You like turtles? – Yeah, sure. Everybody likes turtle, don’t they?
– Dad sure did.

– You look pretty, baby shucks.
– I look like a turtle.
– Mr. Tabbitt, this is our lovely turtle, Charlotte Rose.

Autor: XYuriTT

Quincy M.E.

Tytuł: Quincy M.E.
Premiera: 1976–1983
Aktorzy: Jack Klugman, John S. Ragin, Robert Ito, Joseph Roman, Garry Walberg, Val Bisoglio
Gatunek: Kryminalny, dramat, thriller
Kraj Produkcji: USA
Sposób zapoznania: Wybrane odcinki

Dlaczego w bazie: Żółwie elementy znaleźliśmy w jednym odcinku tego wielosezonowego serialu. W szóstym odcinku drugiego sezonu (Hit and Run at Danny’s) pojawia się motyk lokalu w którym odbywają się „wyścigi żółwi”, pokazane są one na początku odcinka oraz w scenie pod koniec, są też wzmianki o nich w dialogach.

Autor: XYuriTT