Bramy domu umarłych

Tytuł: Malazańska Księga Poległych #2 – Bramy domu umarłych
Tytuł oryginału: Malazan Book of the Fallen #2 – Deadhouse Gates
Autor(zy): Steven Erikson
Tłumaczenie: Michał Jakuszewski
Rok wydania: 2000 (ENG), 2001 (PL)
Wydawnictwo: Bantam Books (ENG), Mag (PL)

Dlaczego w bazie: Drugi tom z liczącej dziesięć książek serii „Malazańska Księga Poległych” ma kilka żółwich elementów.

W pierwszym przykładzie żółw zostaje użyty jako odniesienie w porównaniu:

Mężczyzna kręcił się na ziemi niczym przewrócony na grzbiet żółw. Nogi wciąż miał skrzyżowane. 1

Druga wzmianka dotyczy żółwi w kontekście militarnym, można się tu doszukać jakichś nawiązań do formacji testudo.

– Słyszałem, że doprowadza żołnierzy do całkowitego wyczerpania, że nawet nie potrzebuje ich zmuszać do przestrzegania capstrzyku, bo wszystkim chce się spać tak bardzo, że po ósmym dzwonie w koszarach jest cicho jak w grobie. Jeśli nie ćwiczycie oskrzydlania, żółwi i ścian tarcz, to w takim razie co?2

Kolejny kawałek to często spotykane zjawisko „dożółwiania tłumaczenia”, tzn. po angielsku jest tylko o czymś bardzo powolnym, w polskim wydaniu zaś pojawia się „żółwie tempo”.

– Cztery i pół stopy głębokości, ponad czterysta kroków… zwierzęta powinny przechodzić rzekę w żółwim tempie.3

Kolejny kawałek to ponownie moment z dodanym żółwiem. W oryginalnej wersji żółw (w sposób sugerujący, że wyżej opisane skojarzenia z formacją Testudo są raczej poprawne) pojawia się tylko raz, w polskim wydaniu zaś nazwa ta pada dwa razy, drugi raz zwrot „pod tarczami” został przełożony jako „pod pancernym grzbietem żółwia”.

Wtem niebo wypełniły strzały, które pofrunęły na dół niczym deszcz. Nad głową Duikera rozległ się straszliwy łoskot. Drzewca łamały się na uniesionych tarczach i spadały na ziemię. Niektóre trafiały w luki między nimi i uderzały o zbroje bądź wbijały się w ciała. Pod skorupą żółwia słychać było głośne stęknięcia. Kamienie osuwały się pod stopami. Mimo to pancerny klin piął się niepowstrzymanie w górę.
Łokcie historyka wygięły się gwałtownie, gdy w jego tarczę uderzyła z wielkim impetem strzała. Potem odbiły się od niej z głośnym stukiem jeszcze trzy. Wszystkie zrykoszetowały, a następnie spadły na ziemię, ocierając się po drodze o inne tarcze.
Pod pancernym grzbietem żółwia coraz trudniej było oddychać. Powietrze wypełniał kwaśny zapach potu, moczu i narastającego gniewu. 4

Ostatni już kawałek to dwukrotne wspomnienie żółwi, tym razem jako prawdziwych zwierząt i tego, jakie mają obyczaje związane z hibernacją:

Na usmarowanej ziemią twarzy pojawił się szeroki uśmiech.
– Wiecie, co robią żółwie zimą?! – zawołał, po czym zniknął im z oczu.
(…)
Żółw zimą zagrzebuje się pod ziemię. Te skurczybyki wkopały się nocą w nasypy, pod samym nosem Reloego. Ale po co, w imię Kaptura?5

1. The man writhed on the ground like an upended tortoise, his legs still trapped in their crossed position.


2. ’I’d heard that he was working the soldiers to exhaustion, that he didn’t even need to enforce the curfew since everyone was so eager for sleep and the barracks were silent as tombs by the eighth bell. If not practising wheels and turtles and shield-walls, then what?’


3. ’Four and a half feet deep, over four hundred paces… those animals should be crossing at a crawl.


4. Suddenly arrows filled the sky, sweeping down like rain. Horrendous clattering racketed over Duiker’s head as shafts snapped, skidded across the upraised shields, some slipping through to strike armour and helms, some piercing flesh. Voices grunted beneath the turtle’s back. Cobbles pitched underfoot. Yet the carapaced wedge climbed on without pause.
The historian’s elbows buckled as an arrow struck his shield a solid blow. Three more rapped down in quick succession, all glancing impacts that then skittered away across other shields.
The air beneath the shields grew sour and turgid – sweat, urine and a growing anger.


5. The dirt-smeared face above them grinned. 'Guess what turtles do in the winter?’ he shouted down, then pulled back and out of sight.
(…)
A turtle burrows come winter. The bastards snuck onto the banks last night – under the very noses of Reloe – and buried them.’ selves. What in Hood’s name for?
The sappers, still wearing their shields on their backs, milled about, preparing weapons and other gear. One stepped free to wave the Foolish Dog riders forward.
The ramp trembled.


Źródło: Mossar, Opracował: XYuriTT

Rzym

Tytuł: Rzym
Tytuł angielski: Rome
Premiera: 2005-2007
Aktorzy: Kevin McKidd, Ray Stevenson, Polly Walker, Kerry Condon, James Purefoy, Ian McNeice, Coral Amiga, Lindsay Duncan, Lidia Biondi, Tobias Menzies, Nicholas Woodeson, David Bamber, Chiara Mastalli, Manfredi Aliquo, Indira Varma
Gatunek: Akcja, dramat, historyczny, romans, wojenny
Kraj Produkcji: UK, USA
Sposób zapoznania: Wybrane odcinki

Dlaczego w bazie: W serialu tym zlokalizowaliśmy sześć różnych odcinków z żółwimi elementami. Bardzo zróżnicowanymi, wzmianka słowna, żółwia figurka, formacja Testudo itd..

S01E06 – Egeria – Jedna z postaci daje w prezencie innej niewolnika (który pokazane jest goły – stosowne elementy na screenach wypikselowaliśmy) She buys Servilia a set of lavish gifts, including a well-endowed male slave, and a gold tortoise.
S01E07 – Pharsalus – Jedna z postaci w dialogu nawiązuje do wydarzeń – prezentu z poprzedniego odcinka, opisanego powyżej.

– Think you can buy her friendship with stud slaves and tortoises?


S01E08 – Caesarion – Pada polecenie sformowania formacji Testudo, ale tak sobie wychodzi wykonanie.
S01E12 – Kalends of February – Żółw jest przywołany tylko, jedna z postaci zostaje w rozmowie określona starym żółwiem.

– Who knows what the mad old turtle will do?
– Please don’t speak of her so.
– Well she is a mad old turtle.


S02E04 – Testudo et Lepus (The Tortoise and the Hare) – Sam odcinek jest bezżółwi, jedynie jego tytuł nawiązuje do historii Żółwia i Zająca.
S02E06 – Philippi – Pojawia się formacja Testudo.

Autor: XYuriTT

Rodzina Borgiów

Tytuł: Rodzina Borgiów
Tytuł angielski: The Borgias
Premiera: 2011-2013
Aktorzy: Jeremy Irons, François Arnaud, Holliday Grainger, Peter Sullivan, Sean Harris, Joanne Whalley, Lotte Verbeek, Colm Feore, Vernon Dobtcheff, David Oakes, Bosco Hogan, Gina McKee
Gatunek: Kryminalny, dramat, historyczny, romans
Kraj Produkcji: Kanada, Irlandia, Węgry, USA
Sposób zapoznania: Wybrane odcinki

Dlaczego w bazie: W jednym z odcinków, The Prince (S03E10) pojawia się formacja Testudo.

Autor: XYuriTT

Spartakus: Krew i piach

Tytuł: Spartakus: Krew i piach
Tytuł angielski: Spartacus: Blood and Sand
Premiera: 2010-2013
Aktorzy: Manu Bennett, Daniel Feuerriegel, Peter Mensah, Lucy Lawless, Nick E. Tarabay, Viva Bianca, Liam McIntyre, Pana Hema Taylor, Cynthia Addai-Robinson, Dustin Clare, Heath Jones, Katrina Law, Ellen Hollman, Barry Duffield
Gatunek: Akcja, przygodowy, biograficzny, dramat, historyczny, romans
Kraj Produkcji: USA
Sposób zapoznania: Wybrane odcinki

Dlaczego w bazie: W trzech odcinkach ostatniego sezonu omawianego serialu zostaje pokazana, użyta w boju Formacja Testudo. Są to odcinki S03E01 – Enemies of Rome, S03E03 – Men of Honor i S03E10 – Victory.

Autor: XYuriTT

Legenda Herkulesa

Tytuł: Legenda Herkulesa
Tytuł angielski: The Legend of Hercules
Premiera: 2014
Reżyseria: Renny Harlin
Aktorzy: Kellan Lutz, Gaia Weiss, Scott Adkins, Roxanne McKee, Liam Garrigan, Liam McIntyre, Rade Serbedzija, Johnathon Schaech, Luke Newberry, Kenneth Cranham, Mariah Gale, Sarai Givaty, Dimiter Doichinov
Gatunek: Akcja, przygodowy, fantasy
Kraj Produkcji: USA

Dlaczego w bazie: W pewnym momencie bohater każe towarzyszom stworzyć formację Testudo, co Ci robią. (Dodajmy, że formacja ta była Rzymska, w filmie zaś mamy Greków, czyli nie wszystko jest w zgodzie z historią, sam kształt formacji też nie taki jak zwykle…)

Autor: XYuriTT

9. legion

Tytuł: 9. legion
Tytuł angielski: The Eagle
Premiera: 2011
Reżyseria: Kevin Macdonald
Aktorzy: Channing Tatum, István Göz, Bence Gerö, Denis O’Hare, Paul Ritter, Zsolt László, Julian Lewis Jones, Aladár Laklóth, Marcell Miklós, Bálint Magyar, Ferenc Pataki, Bálint Antal, Lukács Bicskey, Douglas Henshall
Polski Dubbing:
Gatunek: Akcja, przygodowy, dramat, historyczny, wojenny
Kraj Produkcji: UK, USA

Dlaczego w bazie: W pewnym momencie główny bohater wydaje swoim podwładnym rozkaz utworzenia formacji Testudo, co Ci czynią i co widać na ekranie.

Autor: XYuriTT

Kleopatra

Tytuł: Kleopatra
Tytuł angielski: Cleopatra
Premiera: 1963
Reżyseria: Joseph L. Mankiewicz
Aktorzy: Elizabeth Taylor, Richard Burton, Rex Harrison, Pamela Brown, George Cole, Hume Cronyn, Cesare Danova, Kenneth Haigh, Andrew Keir, Martin Landau, Roddy McDowall, Robert Stephens, Francesca Annis, Grégoire Aslan, Martin Benson
Polski Dubbing:
Gatunek: Biograficzny, dramat, historyczny, romans
Kraj Produkcji: Szwajcaria, UK, USA

Dlaczego w bazie: W jednej ze scen rzymscy legioniści formują żółwią formację i widać ją w boju.

Autor: XYuriTT

Asterix & Obelix: On Her Majesty’s Service

Tytuł: Asterix i Obelix: W służbie Jej Królewskiej Mości
Tytuł angielski: Asterix & Obelix: On Her Majesty’s Service
Tytuł oryginalny: Astérix et Obélix : Au service de sa Majesté
Premiera: 2012
Reżyseria: Laurent Tirard
Aktorzy: Edouard Baer, Gérard Depardieu, Fabrice Luchini, Catherine Deneuve, Gérard Jugnot, Jean Rochefort, Valérie Lemercier, Guillaume Gallienne, Charlotte Le Bon, Vincent Lacoste, Dany Boon, Bouli Lanners, Tristán Ulloa, Ginnie Watson, Filippo Timi, Neri Marcorè, Niccolò Senni
Polski Dubbing: Tomasz Borkowski, Wiktor Zborowski, Beata Tyszkiewicz, Miłogost Reczek, Grzegorz Kwiecień, Przemysław Stippa, Katarzyna Kwiatkowska, Paweł Ciołkosz, Milena Suszyńska, Jakub Szydłowski, Robert Jarociński, Adam Krylik, Mikołaj Klimek, Karol Wróblewski, Wojciech „Łozo” Łozowski, Pascal Brodnicki, Alan Andersz, Jacek Król, Krzysztof Zakrzewski, Stefan Knothe, Zbigniew Konopka, Paweł Szczesny
Gatunek: Przygodowy, komedia, familijny
Kraj Produkcji: Francja, Hiszpania, Włochy, Węgry

Dlaczego w bazie: Oblegający obóz brytów rzymianie podchodzą do niego korzystając z formacji żółwia – choć sama nazwa nie pada. Ponownie ta sama formacja widoczna jest pod koniec filmu, w finałowej potyczce (i stanowi część nawiązania wizualnego do sceny z filmu 300).

Autor: XYuriTT

Asterix na olimpiadzie

Tytuł: Asterix na olimpiadzie
Tytuł angielski: Asterix at the Olympic Games
Tytuł oryginalny: Astérix aux Jeux Olympiques
Premiera: 2008
Reżyseria: Frédéric Forestier, Thomas Langmann
Aktorzy: Gérard Depardieu, Clovis Cornillac, Benoît Poelvoorde, Jean-Pierre Cassel, Alain Delon, Bouli Lanners, Jean-Pierre Castaldi, Dorothée Jemma, Santiago Segura, Vanessa Hessler, Stéphane Rousseau, José Garcia
Polski Dubbing: Sławomir Pacek, Wiktor Zborowski, Daniel Olbrychski, Jerzy Kryszak, Borys Szyc, Jacek Braciak, Piotr Zelt, Tomasz Kot, Wojciech Duryasz, Anna Cieślak, Krzysztof Dracz, Krzysztof Hołowczyc
Gatunek: Przygodowy, komedia, familijny, fantasy
Kraj Produkcji: Francja, Niemcy, Hiszpania, Włochy, Belgia

Dlaczego w bazie: W jednej ze scen rzymskie legiony formują żółwia, tradycyjną formację, jednak obserwujące je Brutus uznaje, że kwadratowe bryły z tarczami wokół i na górze to żaden żółw, on widział żółwie, i wydaje rozkaz by sformować „żółwia, takiego jak w przyrodzie”, co też legiony robią i czego rezultat widać na ostatnim screenie.

Autor: XYuriTT

Asterix i Obelix kontra Cezar

Tytuł: Asterix i Obelix kontra Cezar
Tytuł oryginalny: Astérix & Obélix contre Césa
Tytuł angielski: Asterix & Obelix Take On Caesar
Premiera: 1999
Reżyseria: Claude Zidi
Aktorzy: Christian Clavier, Gérard Depardieu, Roberto Benigni, Michel Galabru, Claude Piéplu, Daniel Prévost, Pierre Palmade, Laetitia Casta, Arielle Dombasle, Sim, Marianne Sägebrecht, Gottfried John, Jean-Pierre Castaldi, Jean-Roger Milo
Angielski Dubbing: Olaf Wijnants, Terry Jones, Johnnie Lyne-Pirkis, Douglas Blackwell, John Baddeley, Harry Barrowclough, David Holt, Jessica Martin, Kate Harbour, David Graham, Edita Brychta, Peter Marinker, Rodney Beddal
Polski Dubbing: Mieczysław Morański, Wiktor Zborowski, Ryszard Nawrocki, Krzysztof Chamiec, Artur Barciś, Izabela Dąbrowska, Włodzimierz Press, Jan Prochyra, Stanisław Brudny, Jarosław Domin, Mirosław Zbrojewicz, Anna Apostolakis, Henryk Łapiński
Gatunek: Przygodowy, komedia, familijny, fantasy
Kraj Produkcji: Francja, Włochy, Niemcy

Dlaczego w bazie: Żółwie w tym filmie pojawiają się jako formacja wojskowa, jaką rzymscy legioniści przyjmują gdy pada odpowiednie polecenie.

Autor: XYuriTT